Na czym polega dieta paleo?

Dieta paleo, zwana również dietą paleolityczną bądź dietą człowieka prehistorycznego, stała się w ostatnich czasach bardzo popularna. Jakie są główne założenia tego sposobu żywienia oraz z jakimi zaletami i mankamentami on się wiąże, dowiesz się z naszego artykułu.

Dieta paleolityczna – kilka słów historii

Za pioniera diety paleo uważa się amerykańskiego gastroenterologa, Waltera L. Voegtlina. W 1975 roku opublikował on książkę „The Stone Age Diet” („Dieta z epoki kamienia”), w której opisał dietę bazującą na spożyciu mięsa, warzyw i owoców, jednocześnie wykluczającą zboża oraz rośliny strączkowe. Taki sposób żywienia nawiązuje do diety człowieka prehistorycznego, który żywił się jedynie tym, co upolował lub zebrał, a sam nie prowadził żadnych upraw. Voegtlin twierdził, że ludzki układ pokarmowy od tamtego czasu nie ewoluował, co sprawia, że wciąż najbardziej odpowiedni dla niego jest ten sposób żywienia. Osobą, która rozpropagowała dietę paleolityczną, stał się amerykański naukowiec, dr Loren Cardain. Wydał on wiele książek oraz innych publikacji na temat tej diety, argumentując za jej słusznością i rozpowszechniając jej zasady.

Podstawowe zasady diety paleo

W jadłospisie człowieka powinny występować jedynie te produkty, które jadali ludzie w okresie paleolitu – to główne założenie diety paleo. Wynika to z faktu, że przed pojawieniem się rolnictwa do spożycia dostępne było jedynie mięso oraz nieskrobiowe warzywa i owoce, tylko one są dozwolone w tym modelu żywienia. Obecnie w menu wielu współczesnych ludzi dominują produkty wysokoprzetworzone, rafinowane, bogate w cukier oraz niezdrowe tłuszcze. Dieta, zdaniem zwolenników paleo, powinna być jak najbardziej naturalna. Wykluczając z niej rośliny strączkowe, nabiał, używki i wiele mocno przetworzonych produktów, wraca się do żywienia, do jakiego przez wieki ludzki organizm był przystosowany. Taki schemat żywienia zakłada zmianę proporcji makroskładników. Zgodnie z paleo, energia pochodząca z białka powinna stanowić 35% dziennego zapotrzebowania, z tłuszczu 45%, a z węglowodanów jedynie 20%. Dla porównania, ogólne zasady racjonalnego żywienia podają to zapotrzebowanie odpowiednio na poziomie 10-15%, 20-35% oraz 50-70%.

W jadłospisie diety paleo dozwolone produkty to:

– mięso,

– ryby i owoce morza,

– jajka,

– nasiona oraz orzechy,

– nieskrobiowe warzywa,

– owoce,

– oleje nierafinowane.

Gdy mówi się o diecie paleo jadłospis to nie jedyna rzecz brana pod uwagę – ważną rolę odgrywa także świadomość swojego organizmu. Warto się w niego wsłuchiwać i zwracać uwagę, jak reaguje na konkretne produkty. Jeść należy wyłącznie wtedy, gdy pojawia się uczucie głodu. Poza przestrzeganiem zaleceń diety, należy też pamiętać o aktywności fizycznej, szczególnie na świeżym powietrzu.

Jadłospis w diecie paleo

Dieta paleo, choć należy do redukcyjnych, jeśli chodzi o produkty, to w zakresie ilości i wielkości posiłków nie narzuca żadnych obostrzeń. Zalecane jest spożywanie pięciu posiłków dziennie, czyli pierwszego oraz drugiego śniadania, obiadu, podwieczorku i kolacji. Przykładowy jadłospis może wyglądać następująco:

– śniadanie – jajka na miękko, surówka z marchewki skropiona oliwą,

– II śniadanie – sałatka z tuńczyka i ogórka,

– obiad – pieczona pierś z kurczaka z duszonymi warzywami,

– podwieczorek – garść orzechów włoskich,

– kolacja – pasta z awokado z gotowanymi krewetkami.

Dietę paleolityczną warto wprowadzać stopniowo, żeby monitorować reakcję organizmu i dać mu czas, żeby przyzwyczaił się do nowego sposobu żywienia. Jeśli interesuje Cię dieta paleo przepisy na potrawy z nią zgodne znajdziesz zarówno w dedykowanych publikacjach książkowych, jak i na stronach internetowych. Zmiany w diecie warto skonsultować z dietetykiem, który pomoże w doborze najbardziej odpowiedniego planu żywieniowego.

Plusy i minusy diety paleo

U osób, u których stosowana jest dieta paleo efekty mogą być różnorakie. Niewątpliwie prozdrowotny wpływ ma wyeliminowanie żywności mocno przetworzonej, o dużej ilości cukru oraz tłuszczów trans. Często skutkuje to poprawą ogólnego samopoczucia i redukcją wagi, stanowi także istotny czynnik w prewencji chorób cywilizacyjnych. Zmniejszenie indeksu glikemicznego posiłków korzystnie wpływa na regulację gospodarki insulinowej, co szczególnie ważne u osób borykających się z wahaniami poziomu cukru we krwi. Dietę paleolityczną mogą stosować osoby cierpiące na nietolerancję glutenu lub laktozy.

Z racji całkowitego eliminowania pewnych wartościowych pod względem odżywczym produktów w paleo dieta ta może zwiększać ryzyko wystąpienia niektórych niedoborów pokarmowych, m.in.:

– witamin z grupy B (obecnych w pełnoziarnistych produktach zbożowych),

– pierwiastków, takich jak wapń, cynk, selen, miedź,

– błonnika pokarmowego.

Ponadto duża podaż białka może wykazywać działanie obciążające nerki.

Sceptycznie do diety paleolitycznej podchodzą osoby, które z różnych powodów nie popierają jedzenia mięsa, wskazując m.in. na względy etyczne czy ekologiczne. Na tę chwilę brak badań naukowych, które wykazałyby, jaki efekt na zdrowie ma długotrwałe stosowanie diety paleo.