Dieta na wątrobę – na czym polega?

W przypadku pojawienia się zaburzeń pracy jednego z najważniejszych narządów człowieka, wskazane jest dostosowanie się do ścisłych zaleceń dietetyka lub lekarza. Dieta przy chorej wątrobie bywa niezwykle istotna, zwłaszcza przy schorzeniach, takich jak: zapalenie, uszkodzenie i marskość organu. Jakie charakterystyczne objawy daje chora wątroba? Dieta wątrobowa może pomóc pacjentowi, pod warunkiem, że będzie dostosowana do indywidualnego stanu chorego. Do najczęstszych symptomów, które wskazują na problemy trawienne zalicza się nadmierną senność, zmęczenie, brak koncentracji, nudności, wymioty, wzdęcia oraz niestrawność.

Lista poważnych schorzeń

Wątroba jest narażona na występowanie wielu przewlekłych chorób. Wśród podstawowych funkcji tego gruczołu należy wyróżnić, m.in.: przemianę i metabolizm substancji odżywczych, syntezę białek, magazynowanie niektórych witamin, wytwarzanie żółci czy termoregulację ciała. Składniki dostarczane do organizmu z pokarmem mogą zaburzać pracę wątroby oraz działać niszcząco na komórki wątrobowe. Do najpoważniejszych schorzeń organu zalicza się:

– niealkoholowe lub alkoholowe stłuszczenie,

– marskość wywołana nadużywaniem alkoholu,

– przewlekłe zapalenie wirusowe,

– polekowe uszkodzenie.

Osoby z nadwagą czy otyłością powinny zdawać sobie sprawę z tego, że są bardziej narażone na powstawanie cukrzycy typu II czy nadciśnienia tętniczego. Ich wątroba zazwyczaj pracuje w przyspieszonym tempie, przetwarzając większą ilość toksyn. Uszkodzenia tego narządu prowadzą do powstawania dysfunkcji całego organizmu.

Optymalna dieta na chorą wątrobę

U większości pacjentów sprawdzi się tradycyjna dieta, która zakłada zmniejszenie ilości tłuszczów, wykluczenie z jadłospisu smalcu, słoniny czy boczku, przyjmowanie dużej ilości białka i potraw gotowanych oraz unikanie alkoholu. Dania powinny być lekkostrawne, dlatego warto ograniczyć spożycie tłustego mięsa, żółtych serów, mocnej kawy i herbaty. Uszkodzenia wątroby mogą powstawać w wyniku nadmiernej konsumpcji ostrych przypraw oraz potraw smażonych na oleju lub w głębokim tłuszczu. Warto całkowicie zrezygnować z żywności wysoce przetworzonej typu fast-food. Ważne jest wzbogacenie diety przy chorej wątrobie w warzywa bogate w beta-karoten, a także produkty zawierające witaminę C. W przypadku poważniejszych schorzeń, na przykład stłuszczeń tego organu należy przestrzegać kilku ważnych zasad.

  1. Przygotowywanie posiłków „na świeżo”, co pozwoli uniknąć zakażenia bakteryjnego i rozwoju drobnoustrojów.
  2. Smażenie beztłuszczowe, pieczenie w folii lub naczyniach ceramicznych jest polecane przez specjalistów od zdrowego żywienia.
  3. Warzywa powinny być podawane z wody, a zupy i sosy zagęszczane miksem wody oraz mleka.
  4. Dania warto przyprawiać łagodnymi przyprawami oraz unikać produktów bogatych w błonnik pokarmowy.

Zalecenia żywieniowe – co jeść przy chorej wątrobie?

Dieta wątrobowa pozwala na używanie oleju i oliwy w postaci surowej. Wskazane jest wykluczenie z dań żółtka, natomiast można spożywać białko jaja kurzego. Przy chorej wątrobie dieta powinna koncentrować się wokół produktów bogatych w wielonasycone kwasy tłuszczowe omega-3. Wśród propozycji na dania znajduje się sałatka z warzyw skropiona oliwą z oliwek z dodatkiem chleba graham, omlet z białek, zupa krem z grzanką pieczywa mieszanego oraz mus z tolerowanych owoców z łyżką naturalnego jogurtu. Podstawowe zasady zdrowego żywienia, które pomagają w regeneracji wątroby, warto podsumować w kilku punktach:

  1. Należy spożywać do 5 niewielkich posiłków dziennie, regularnie w odstępie co 3-4 godziny.
  2. Ograniczyć tłuszcze – zrezygnować z masła i tłustych mięs oraz korzystać z lekkostrawnej diety, w tym jedzenia drobiu czy cielęciny.
  3. Produkty zbożowe, takie jak: pieczywo pełnoziarniste, ryż brązowy, kasza gryczana czy jęczmienna powinny być składnikiem większości posiłków.
  4. Warto też zwrócić uwagę na suplementację witamin A, D, K, E i jedzenie warzyw czerwonych lub żółtych.
  5. Należy całkowicie zrezygnować z alkoholu, słodyczy, a także ograniczyć kawę oraz napoje gazowane.

Jak powinna wyglądać dieta wątrobowa? Co jeść w przypadku stłuszczenia wątroby?

Zalecenia żywieniowe obejmują spożywanie produktów o wysokiej jakości odżywczej, pochodzących z dobrych źródeł. W piramidzie zdrowego żywienia, czyli w diecie na chorą wątrobę powinny się znaleźć:

–  napoje – mleko z niską zawartością tłuszczu od 0,5 do 1,5%, maślanka 0,5%, kawa zbożowa, soki owocowe i warzywne, woda niegazowana,

–  pieczywo pszenne oraz dodatki typu chudy twaróg, nietłuste wędliny – na przykład polędwica z drobiu, dżem czy marmolada,

–  lekkie zupy krem lub rosół jarski, jarzynowa, krupnik,

–  chude mięso i ryby, takie jak: dorsz, pstrąg, morszczuk, sola, flądra, halibut biały, szczupak, mintaj,

–  warzywa i owoce – marchew, pietruszka, dynia, pomidory oraz jagody, banany, cytrusy, winogrona bez pestek, morele czy brzoskwinie.

Warto korzystać też z oliwy extra virgin, oleju lnianego, pestek i nasion słonecznika dodawanych do sałatek oraz nietłustych ryb.