Co jeść na diecie bezglutenowej?

Stosowanie diety bezglutenowej nie jest łatwe, ponieważ wiąże się z koniecznością bezwzględnego wykluczenia z codziennego jadłospisu wielu produktów i zwracania szczególnej uwagi na to, co jemy oraz kupujemy. Jeśli chcesz dowiedzieć się, co jeść, będąc na takiej diecie, jakich posiłków unikać i poznać podstawy do zmiany nawyków żywieniowych – zachęcamy do lektury poniższego wpisu.

Czym jest dieta bezglutenowa?

Podstawą tej diety jest całkowita eliminacja glutenu, występującego zarówno w naturalnych, jak i przetworzonych produktach. Stosuje się ją w leczeniu chorób układu odpornościowego oraz pokarmowego, przede wszystkim celiakii, przy której spożywanie glutenu może być bardzo niebezpieczne dla organizmu. Wbrew kłamliwym stereotypom, dieta bezglutenowa nie jest jedynie chwilową modą, nachalnie promowaną przez influencerów oraz fanatyków zdrowego odżywiania. To specjalistyczna dieta o podłożu medycznym i dlatego nie należy stosować jej na własną rękę, jeśli nie ma ku temu konkretnych wskazań medycznych.

Gluten jest białkiem będącym połączeniem gluteiny oraz gliadyny. Znaleźć go można zarówno w żywności przetwarzanej, jak i w produktach pochodzenia organicznego. Dania bezglutenowe to szeroka kategoria produktów spożywczych obejmująca potrawy i przekąski, pozbawione tego białka. Głównym źródłem glutenu są zboża takie jak:

– pszenica,

– jęczmień,

– żyto,

– mieszanki tych gatunków roślin.

Naukowcy nadal nie są zgodni co do występowania glutenu w owsie, będącym źródłem aweniny – białka niepowodującego tak silnych reakcji. Jednak z uwagi na możliwość silnego zanieczyszczenia produktów owsianych glutenem, zaleca się osobom stosującym taką dietę spożywanie wyłącznie certyfikowanych produktów na bazie owsa.

Jakie są podstawy do rozpoczęcia diety bezglutenowej?

Dietę tego rodzaju stosuje się m.in. w przypadku wspomnianej celiakii, czyli choroby autoimmunologicznej o genetycznym podłożu. To schorzenie powszechne, dotyczące ok. 6% populacji. Celiakia charakteryzuje się całkowitą nietolerancją glutenu i może wywoływać bóle brzucha, zmęczenie czy częste zmiany nastrojów. Inną przyczyną, dla której dania bezglutenowe powinny znaleźć się w codziennym jadłospisie, jest alergia na gluten, będący jednym z najsilniejszych i najczęstszych alergenów. Wdrożenie takiego systemu odżywiania dotyczy również osób cierpiących m.in. na:

– zespół Duhringa,

– nieceliakalną wrażliwość na gluten,

– hashimoto,

– choroby autoimmunologiczne i neuropsychiczne (np. autyzm czy schizofrenię).

Przed włączeniem do jadłospisu diety bezglutenowej konieczne jest wykonanie diagnostyki, która wykaże, czy to właśnie gluten odpowiada za problemy zdrowotne. Na odpowiednie badania pacjenta kieruje specjalista-gastrolog. Najczęściej są to wyniki przeciwciał mięśni gładkich, czy badania w kierunku transglutaminazie tkankowej. Konieczna może być również biopsja jelita cienkiego. Alergię na gluten diagnozuje się poprzez badana przeciwciał swoistych IgE.

Co można jeść na diecie bezglutenowej?

W przypadku osób, u których włączona ma zostać dieta bezglutenowa jadłospis ulega radykalnej zmianie. Jego podstawą będzie całkowite odrzucenie glutenu – nawet jego śladowe ilości mogą wywoływać negatywne reakcje w organizmie. Przygotowywane dań bezglutenowych powinno opierać się na bezpiecznych dla zdrowia produktach, takich jak: ryby, mięso, soczewica, owoce i warzywa (wszystkie) czy orzechy. Jeśli chodzi o zboża, przyswajalne są z kolei:

– kukurydza,

– soja,

– ryż,

– gryka,

– sorgo,

– proso,

– maniok.

Wsparcie organizmu w przypadku diet bezglutenowych stanowią także naturalna kawa i herbata oraz miód. Surowo zabronionymi daniami są z kolei wszelkiego rodzaju produkty pszenne, ale także te zawierające żyto czy jęczmień. Z jadłospisu na diecie bezglutenowej należy wykreślić m.in.: kasze manną, jęczmienną, zwykłe pieczywo, mąki oraz makarony na bazie zbóż, a także poszczególne rodzaje mięs i wyrobów takie jak: salceson, kaszanka czy pasztetowa, zawierających odmiany glutenu.

Wiedząc już, co jeść na diecie bezglutenowej należy również przestrzegać zasad dotyczących tego, jak spożywać posiłki. Podstawową zasadą, której należy się trzymać to przygotowywanie jedzenia na bazie świeżych i nieprzetworzonych produktów. Bardzo ważne jest także regularne przyjmowanie 4-5 dań bezglutenowych co ok. 3 godziny. Kolację powinno się jeść najpóźniej na 2 godziny przed snem, natomiast śniadanie – po przebudzeniu.

Gotowe produkty bezglutenowe – czy można je spożywać?

Popularność diet bezglutenowych – szczególnie w dobie social mediów – spowodowała, że w wielu sklepach półki zaczęły zapełniać się przekąskami oraz gotowymi daniami. Należy pamiętać, że tego rodzaju żywność – mimo że pozbawiona glutenu lub zawierająca jego śladowe ilości – obejmuje produkty wysoko przetwarzane, niezalecane do spożywania w dużych ilościach. Zdecydowanie zdrowsze, ale bardziej czasochłonne jest własnoręczne przygotowanie potraw na bazie zdrowych nieprzetworzonych składników wysokiej jakości.