Co to jest zakwaszenie organizmu, czyli pokrótce o równowadze kwasowo-zasadowej

Nasz organizm ciągle dąży do utrzymania homeostazy, czyli harmonii we wszystkich procesach życiowych, m.in. poprzez zachowanie równowagi kwasowo-zasadowej. Zdrowy organizm jest w stanie zawsze utrzymać ten balans na poziomie odpowiednim dla prawidłowego funkcjonowania. Jednakże w niewielu przypadkach może dojść do zachwiania tej równowagi prowadzącej do zakwaszenia organizmu, a tym samym do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Jakie są więc objawy zakwaszenia organizmu? Jak im zapobiegać?

Co to jest równowaga kwasowo-zasadowa?

Fizjologia człowieka jest nauką bardzo skomplikowaną. Nasz organizm ciągle pracuje, aby wszystkie układy, narządy, tkanki i komórki funkcjonowały prawidłowo, a procesy w nich zachodzące odbywały się w sposób bezbłędny.

Jednym z bardziej skomplikowanych jest mechanizm regulacyjny równowagi kwasowo-zasadowej, w którym organizm dąży do zachowania odpowiedniego stosunku kationów i anionów w płynach ustrojowych. Taki stan warunkuje odpowiednie pH krwi (7,35-7,45), utrzymujące właściwą równowagę organizmu. Wzrost pH krwi oznacza, że w naszym organizmie przeważają składniki zasadowe (prowadząc do zasadowicy lub alkalozy), zaś spadek – składniki kwaśne (powodując kwasicę lub acidozę).

Poważne konsekwencje zakwaszenia organizmu

Zarówno kwasica, jaki i zasadowica mogą doprowadzić do poważnych chorób cywilizacyjnych, takich jak:

  • cukrzyca typu 2,
  • nadciśnienie tętnicze krwi,
  • osteoporoza,
  • nowotwory,
  • miażdżyca,
  • zmiany zwyrodnieniowe stawów
  • depresja.

Są również przyczyną przykrych dolegliwości, np. zaparć, częstych infekcji, apatii i braku energii. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej powodują często także problemy z masą ciała (szybkie przybieranie na wadze, trudności z odchudzaniem) czy obniżenie odporności organizmu.

W naszej diecie dominują produkty zakwaszające organizm, dlatego też o wiele łatwiej jest doprowadzić do acidozy, niż do alkalozy. Sprzyjają temu nieprawidłowe nawyki żywieniowe, stres czy nałogi. Zakwaszenie organizmu ma też duży wpływ na nasz wygląd – powoduje szybsze starzenie się komórek, zmarszczki, opuchnięcia i obrzmienia. Również komórki nowotworowe zdecydowanie bardziej wolą kwaśne, niż zasadowe, środowisko.

Zakwaszenie organizmu – obserwuj siebie

Objawy zakwaszenia organizmu są nieswoiste, dlatego tak trudno jest poprawnie zdiagnozować męczący nas problem. Jeśli jednak obserwujesz u siebie poniższe dolegliwości, zastanów się, czy problem zakwaszenia organizmu nie dotyczy również Ciebie:

  • szara i sucha skóra, wypryski i krosty,
  • bóle i zawroty głowy, uderzenia krwi do głowy,
  • często występujące niestrawności, nudności,
  • gorycz lub kwas w ustach,
  • częste przeziębienia,
  • zaburzenia snu,
  • trudności w koncentracji,
  • osłabienie fizyczne.

Jak odkwasić organizm? Produkty zasado- i kwasotwórcze

Produkty spożywcze, oprócz dostarczania nam energii, składników budulcowych, regenerujących i odżywczych, mogą mieć także wpływ na nasze zdrowie poprzez właściwości kwaso- czy zasadotwórcze. Ich prawidłowy stosunek w zbilansowanej diecie powinien wynosić 50:50, a przy istniejącym zakwaszeniu organizmu 40:60, a nawet 30:70.

Do produktów kwasotwórczych zaliczamy:

  • mięso, wędliny, ryby, jaja,
  • białą mąkę pszenna i produkty, które ją zawierają (makaron pszenny, białe pieczywo),
  • biały ryż,
  • używki, takie jak kawa, herbata, alkohol i nikotyna,
  • nabiał, a w szczególności żółty ser,
  • sól,
  • potrawy smażone na tłuszczu.

Z kolei wśród produktów zasadotwórczych wymienia się:

  • zieloną herbatę,
  • maślankę, jogurt naturalny,
  • owoce i soki owocowe (ale nie słodzone!),
  • warzywa (w szczególności: burak, chrzan, dynia, fasolka szparagowa, bakłażan, szpinak i inne warzywa liściaste, kapusta, kalarepa, cukinia, brokuły) i soki warzywne bez cukru,
  • bakalie: rodzynki, daktyle, figi,
  • kiełki,
  • dziki ryż, komosa ryżowa, kasza jaglana.

Z powodu opuchnięć, będących wynikiem zakwaszenia organizmu, ważne jest także picie dużej ilości wody. Mimo że cytryna ma kwaśny smak, jest produktem alkalizującym, dlatego też zaleca się wypijanie na czczo szklanki wody z cytryną. W ciągu dnia możemy popijać zieloną herbatę, która również wpływa alkalizująco na nasz organizm. Warto także łączyć dużą ilość warzyw z produktami zbożowymi i mięsem, a z nabiału – wybierać jogurt naturalny czy maślankę.

Ze względu na współczesny styl życia, a także dużą ilość produktów pochodzenia zwierzęcego w przeciętnym, codziennym jadłospisie, warto zwrócić uwagę, aby w diecie przeważały produkty alkalizujące. Nie ma jednak badań klinicznych, które potwierdzałyby możliwość zakwaszenia zdrowego organizmu. Ważne jest jedynie, aby dieta była zgodna z najnowszymi zaleceniami specjalistów odżywienia (czyli Piramidą Żywieniową).

Porady Apet’eat catering dietetyczny Warszawa

Dominika Łuczak
Dietetyk i Konsultant Klienta Apet’eat – Catering dietetyczny Warszawa

dieta_ucznia