Piramida żywienia 2016 – co nowego?

W ostatnim czasie specjaliści z Instytutu Żywności i Żywienia opublikowali nową piramidę żywienia oraz zalecenia dotyczące zasad zdrowego stylu życia. Podczas jej tworzenia uwzględniono najnowsze wyniki badań naukowych oraz rekomendacje światowych organizacji dietetycznych. Jakie zmiany zaszły w piramidzie? Jak wpisują się one w kontekst aktualnej wiedzy o żywieniu człowieka? Do kogo jest ona skierowana?

Zbilansowane żywienie i aktywność fizyczna – filary zdrowia

Naukowcy wskazują, że stosowanie się do zaleceń najnowszej piramidy żywieniowej daje szansę na zdrowe, długie życie oraz zachowanie sprawności fizycznej i intelektualnej do późnych lat starości. Przede wszystkim bardzo ważna modyfikacja zaszła w samej nazwie piramidy, której pełny tytuł brzmi: Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej.

Eksperci z Instytutu Żywności i Żywienia (IŻŻ) podkreślili tym samym, że aktywność fizyczna, łącznie z prawidłowo zbilansowaną dietą, może zapobiegać rozwojowi nadwagi lub otyłości. Pamiętajmy, że codzienny trening nie musi być bardzo intensywny – wystarczy około 30-45 minut umiarkowanych ćwiczeń fizycznych, aby korzystnie wpłynąć na nasze samopoczucie oraz zdrowie.

Aktualizacja piramidy – nowe zalecenia żywieniowe

Istotne zmiany zaszły także w samej treści piramidy. Dotychczasowe pierwsze miejsce, zarezerwowane dla produktów zbożowych, zajęły warzywa i owoce. „Awansowały” z drugiego miejsca i stanowią obecnie podstawę piramidy żywieniowej. Jak podkreśla profesor Mirosław Jarosz, dyrektor Instytutu Żywności i Żywienia: Ostatnie badania wskazują ponad wszelką wątpliwość, że warzywa i owoce powinny być podstawą naszego żywienia. Dostarczają bowiem wielu bezcennych składników (mineralnych, witamin, polifenoli) i w istotny sposób zmniejszają zachorowalność oraz umieralność na choroby układu krążenia, cukrzycę czy nowotwory. Warzywa i owoce spożywajmy więc  jak najczęściej i w jak największej ilości. Powinny stanowić co najmniej połowę, tego co jemy. Pamiętajmy jednak o właściwych proporcjach: 3/4 powinny stanowić warzywa, a 1/4  owoce*.

Wciąż wysoka pozycja produktów zbożowych również nie jest zaskoczeniem. Specjaliści zwracają uwagę, że powinniśmy wybierać produkty pełnoziarniste, bogate w węglowodany złożone oraz błonnik pokarmowy. Wbrew ostatnio bardzo popularnej modzie, na fali której osoby zdrowe eliminują ze swojej diety gluten, eksperci zalecają, aby nie rezygnować z produktów zbożowych będących jego źródłem. Wykluczenie go uzasadnione jest jedynie w udokumentowanych przypadkach celiakii lub alergii na to białko.

Nowością jest zalecenie ograniczenia spożywania mięsa do około 500 gramów na tydzień, zwłaszcza czerwonego oraz przetworzonych produktów mięsnych. Co najważniejsze – zarówno naukowcy z Instytutu Żywności i Żywienia, jak i Światowa Organizacja Zdrowia nie rekomendują wykluczenia nabiału z diety. Codziennie powinniśmy spożywać około 2 szklanki mleka, które można opcjonalnie zamienić na jogurt, kefir lub częściowo ser. Tutaj również jedynie osoby z alergią na białka mleka krowiego, powinny nabiał wykluczyć.

Podkreśla się ponadto znaczenie jaj, nasion roślin strączkowych i ryb w naszej diecie. Z kolei większość tłuszczów w codziennym jadłospisie, powinny stanowić tłuszcze pochodzenia roślinnego. Bardzo istotnym elementem, który zawarli specjaliści w nowej piramidzie, jest obecność orzechów (jak źródło wielu makro- i mikroelementów) oraz ziół, których zabrakło w jej poprzedniej wersji.

Eksperci jednocześnie zaznaczają, że zioła powinny nam zastępować sól, która jest tzw. „cichym zabójcą” i może być odpowiedzialna za udary mózgu oraz zawały mięśnia sercowego. Zwracają również uwagę na szkodliwość dużej ilości cukru w diecie, którego nadmierna konsumpcja jest bardzo powszechna w naszym kraju. Warto go zastąpić owocami i orzechami.

Ostatnim istotnym elementem jest picie odpowiedniej ilości wody – co najmniej 1,5 litra dziennie oraz rezygnacja ze spożywania alkoholu.

 

piramida-żywienia1

Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej – nie dla każdego

Należy jednak pamiętać, że stworzona przez ekspertów Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej odzwierciedla potrzeby osób zdrowych i do nich jest skierowana. Osoby z chorobami towarzyszącymi (np. otyłością, cukrzycą typu 2, chorobą niedokrwienną serca, nadciśnieniem tętniczym, itp.) powinny skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem w celu ustalenia indywidualnych zaleceń żywieniowych.

 

Profesor Jarosz tak określa zamysł, jaki stoi za aktualizacją rekomendacji żywieniowych IŻŻ: Mam nadzieję, że opracowanie nowej piramidy IŻŻ i jej upowszechnianie w społeczeństwie przyczynią się do poprawy zdrowia publicznego w Polsce i zmiany nawyków żywieniowych na bardziej prozdrowotne. Powszechna edukacja żywieniowa jest niezwykle istotna i konieczna, zwłaszcza że borykamy się obecnie z epidemią otyłości i powiązanych z nią chorób przewlekłych, a poradnictwo dietetyczne nie jest niestety refundowane przez NFZ*.

*http://www.izz.waw.pl/pl/strona-gowna/3-aktualnoci/aktualnoci/555-naukowcy-zmodyfikowali-zalecenia-dotyczace-zdrowego-zywienia

Porady Apet’eat

Dominika Łuczak
Dietetyk i Konsultant Klienta Apet’eat – Catering dietetyczny Warszawa

dieta_ucznia