Woda dla zdrowia – jaką wybrać?

Woda zdrowia doda! Tylko którą wybrać?

W supermarketach, hipermarketach, a nawet osiedlowych sklepach półki uginają się od różnego rodzaju butelek z wodą. Wybór jest tak szeroki, że łatwo jest się pogubić. Najczęściej sięgamy po popularne marki, ale trzeba pamiętać, że woda wodzie nierówna. Jakie są podstawowe różnice? Jak dobrać wodę idealną dla naszego organizmu? Ile wody powinniśmy wypijać każdego dnia?

Stopień mineralizacji wód

Wybierając wodę, dobrze jest wiedzieć co nieco o stopniu mineralizacji wód, czyli ilości rozpuszczonych w wodzie składników mineralnych. Wśród nich możemy wymienić:

  • makroskładniki (90-99% składników mineralnych, rozpuszczonych w wodzie): sód, potas, wapń, magnez, chlorki, siarczany i wodorowęglany,
  • mikroskładniki (występujące w śladowych ilościach): fluor, jod, bor, brom, arsen, miedź, cynk, lit, chrom, mangan, kobalt i molibden,
  • składniki podrzędne – nieorganiczne związki azotu, krzemiany i żelazo.

Ze względu na zawartość składników mineralnych możemy zaklasyfikować wodę ze względu na stopnień mineralizacji:

  • woda bardzo nisko zmineralizowana – zawartość składników mineralnych jest niższa niż 50 mg/l,
  • woda niskozmineralizowana – zawartość składników mineralnych jest nie większa niż 500 mg/l,
  • woda średnio zmineralizowana – zawartość składników mineralnych zawarta jest pomiędzy 500 a 1500 mg/l,
  • woda wysoko zmineralizowana – zawartość składników mineralnych jest większa niż 1500 mg/l.

Pierwszy dylemat – mineralna czy źródlana?

Wspólna cecha naturalnej wody mineralnej i wody źródlanej to przede wszystkim skład mineralny, który musi być oceniony jako bezpieczny i korzystny dla zdrowia. Dodatkowo wody te muszą pochodzić z zasobów podziemnych, co zapewnia im czystość pod względem chemicznym czy mikrobiologicznym.

Główna różnica pomiędzy wodą mineralną a źródlaną wynika z zawartości składników mineralnych. Pierwsza przeznaczona jest do picia w stanie surowym, krótko po otwarciu. Charakteryzuje się różnym stopniem zmineralizowania, dlatego należy ją wybierać w zależności od naszego zapotrzebowania, poziomu aktywności fizycznej czy wieku. Wody mineralne nie powinny być wypijane w dużej ilości, nie nadają się również do podawania małym dzieciom. Najmłodszym szczególnie polecana jest woda źródlana, którą można pić bez względu na stan zdrowia czy wiek. Przeznaczona jest do codziennego spożycia, dlatego zawiera mniej składników, które powinny być ograniczane w naszej diecie (sód, chlorki, siarczany i fluorki). Wodę źródlaną można stosować do różnych celów: zaspokajanie pragnienia, przygotowywanie napojów i potraw.

Woda, woda – zdrowia doda!

Nie powinniśmy więc pytać: „Która woda jest zdrowsza?”, ale: „Którą wodę należy wybrać, aby usprawnić funkcjonowanie naszego organizmu?”. Podstawowa rola, jaką powinna spełniać dobrej jakości woda to utrzymanie prawidłowego bilansu wodnego, nawodnienie tkanek i termoregulacja, uczestnictwo w procesie trawienia i wydalania z organizmu produktów przemiany materii. Dlatego też wybierając wodę uwzględniajmy potrzeby naszego organizmu, wynikające ze stanu zdrowia, a także trybu życia. I jak w przypadku wszystkich produktów spożywczych – pamiętajmy o czytaniu etykiet!

Wody wysoko zmineralizowane świetnie sprawdzą się u osób, które muszą uzupełnić niedobory składników mineralnych. Ze względu na wysoką zawartość sodu, rekomendowane są również przy intensywnym wysiłku, u osób ciężko pracujących fizycznie oraz podczas upałów.

Jako stałe źródło wody, szczególnie polecane są te średnio zmineralizowane – świetnie zaspokoją pragnienie i ze względu na optymalną zawartość składników mineralnych będą dodatkowo uzupełniały ich niedobory w naszej codziennej diecie.

Dzieciom zaleca się picie wody bardzo nisko lub niskozmineralizowanej i źródlanej. Ponadto szukajmy dla nich wody niskosodowej oraz nisko siarczanowej (poniżej 20 mg/l).

Osoby, które ograniczają sól w diecie (np. z nadciśnieniem tętniczym krwi) powinny sięgać po wodę z niską zawartością sodu (poniżej 20 mg/l) oraz chlorków.

W przypadku występujących dolegliwości żołądkowych świetnie sprawdzą się wody ze znaczną zawartością wodorowęglanów i sodu.

Dla osób z cukrzycą rekomenduje się wody o wysokim poziomie wodorowęglanów, które obniżają stężenie cukru we krwi i w moczu, obniżają wydzielanie acetonu, regulują pH krwi oraz korzystnie wpływają na działanie insuliny.

A co z „wodą z kranu”?

Wody butelkowane (mineralne oraz źródlane) od wody wodociągowej różnią się tym, że nie wymagają uzdatniania (chlorowania i oczyszczania), a wręcz nie powinny być poddawane tym procesom. Ponadto wody te będą zawsze pochodziły z zasobów poziemnych – będą czyste pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, ponieważ służą tylko do spożycia. Natomiast woda „z kranu” jest przeznaczona nie tylko do spożycia, ale także od innych celów – gospodarczych, produkcyjnych czy higienicznych, dlatego charakteryzuje ją ograniczony skład.

Za piciem wody butelkowanej przemawia również fakt, iż regulacje dotyczące dopuszczalnego poziomu zawartości substancji niekorzystnych są bardzo restrykcyjne. Ponadto woda butelkowana jest pozyskiwana z bliskiego sąsiedztwa rozlewni. Wody wodociągowe płyną natomiast rurociągami na dalekie odległości, co zwiększa ryzyko wystąpienia w nich zanieczyszczeń.

Gazowana czy niegazowana – oto jest pytanie…

Wbrew powszechnej opinii, nie musimy zmuszać się do picia wody niegazowanej. Woda gazowana jest niepolecana jedynie w szczególnych przypadkach, np. osobom z refluksem żołądkowo-przełykowym, wrzodami żołądka, nadkwasotą żołądka, zaburzeniami trawienia, chorobami gardła i strun głosowych.

Nie lubię wody – mogę wybrać smakową?

Woda smakowa tylko w teorii może być nazywana „wodą”. Tak naprawdę jest to zwykły napój, który dostarcza nam sporych ilości… cukru. Często za smakiem truskawkowym, cytrynowym lub innym kryją się też regulatory kwasowości, substancje konserwujące i inne niepotrzebne składniki. Dlatego lepszym rozwiązaniem dla naszego zdrowia jest dodanie do zwykłej wody plastra cytryny, limonki, pomarańczy, grejpfruta bądź liście mięty. Dzięki temu uzyskamy smakową wodę, unikając zbędnego cukru i innych dodatków.

Zapotrzebowanie na wodę

Dorosły człowiek powinien wypijać około 30-45 ml wody na kilogram masy ciała dziennie. Rekomendacja co do ilości zmienia się jednak w zależności od poziomu aktywności fizycznej, temperatury otoczenia, wilgotności powietrza oraz naszej diety. Dlatego też zalecana ilość wypijanych płynów może wahać się od 2 litrów, do nawet 10 litrów dziennie!

Pamiętajmy jednak, że woda stanowi niezbędny element naszej diety i nie można jej niczym zastąpić.

Dominika Łuczak
Dietetyk i Konsultant Klienta Apet’eat

Dominika Łuczak Dietetyk i Konsultant Klienta Apet’eat - Catering dietetyczny Warszawa